Čuvena nemačka umetnica Hito Štejerl na festivalu Alternative Film/Video

Čuvena nemačka umetnica Hito Štejerl na festivalu Alternative Film/Video

Specijalna gošća Festivala novog filma i videa Alternative Film/Video, biće čuvena nemačka umetnica Hito Štejerl (Hito Steyerl), koja će predstaviti svoje filmove ali i video-rad How Not To Be Seen: A Fucking Didactic Educational .MOV File, 2013, 16 min..

 

 

Radom How Not To Be Seen: A Fucking Didactic Educational .MOV File, (Kako ne biti viđen: Jebena didaktička edukacijska .MOV datoteka, 2013), je predstavila Nemačku na Bijenalu u Veneciji i kojim sugeriše kako i zašto postati nevidlјiv u svetu digitalnih slika visoke rezolucije.

Hito Štejler je članica žirija ovogodišnjeg festivala a svoj rad predstaviće u subotu 16. decembra u 18.45 u Maloj sali Doma kulture „Studentski grad“ na Novom Beogradu (DKSG).

16. 12. | Subota
18.45 | Mala sala Doma kulture „Studentski grad“

Autorska prezentacija
HITO STEYERL

Babenhausen, 1997, 3 min.
Die leere Mitte / The Empty Centre, 1998, 62 min.
How Not To Be Seen: A Fucking Didactic Educational .MOV File, 2013, 16 min.
Uz prisustvo Hito Štejerl

Pod sloganom Alternativni film kao subverzivna umetnost, Festival novog filma i videa Alternative Film/Video održava se od 13. do 17. decembra u Domu kulture „Studentski grad“ na Novom Beogradu. Osnovan kao jugoslovenski festival eksperimentalnog filma, Alternative su danas internacionalne, sa težištem na regionalnom povezivanju autora koji istražuju i inoviraju filmski jezik. Ove godine festival slavi 35 godina postojanja. Tema ovogodišnjeg izdanja - Alternativni film kao subverzivna umetnost - prilika je da se sagledaju i revalorizuju filmovi koji su svojom estetikom i sadržajem rušili ustalјene filmske, društvene i političke kodove a koje su autori stvarali uglavnom u kino klubovima ili samostalno, van ograničavajuće i kontrolisane profesionalne produkcije.



"Druže, koja je tvoja vizualna veza danas?" — Hito Steyerl

“Comrade, what is your visual bond today?”

Tekst Petre Belc 

U jednom od svojih seminalnih eseja In defense of the poor image (2009) nemačka umetnica Hito Steyerl osvrće se između ostalog i na teoriju Dzige Vertova o povezivanju radničke klase iz celog sveta pomoću slika, stvaranju "vizualnih veza" među ljudima putem filma koji služi prvenstveno kao sredstvo komunikacije, političke akcije i posledičnog ujedinjavanja. "U određenom smislu, njegov se san ostvario, iako uglavnom pod vladavinom globalnog informacijskog kapitalizma čija je publika gotovo fizički povezana zajedničkim oduševljenjem, afektivnim sjedinjavanjem i teskobom" /// In a sense, his dream has come true, if mostly under the rule of a global information capitalism whose audiences are linked almost in a physical sense by mutual excitement, affective attunement, and anxiety. /// zaključuje Steyerl.

Imajući u vidu činjenicu da živimo u stvarnosti prezasićenoj slikama koje danas nisu prostorno, materijalno i vremenski ograničene već ih neprestano nosimo sa sobom i aktivno smo uključeni u njihovu proizvodnju kao i u njihovu konzumaciju, uhvaćeni smo u povratnu spregu samo/oblikovanja (stvarnosti, vlastitih identiteta...) i zahvaljujući naizgled nevidljivoj uronjenosti u kulturu slike ova se povratna sprega na trenutke čini kao smrtonosan zagrljaj. Hito Steyerl, koja sebe nerado naziva umetnicom, filozofkinja je i rediteljka koja se u svojoj hibridnoj umetničko-teorijskoj praksi kroz eseje, predavanja-izvedbe, video eseje, teorijske tekstove i video instalacije bavi protokom digitalnih slika u post/internetsko doba, razotkrivajući protivrječja koja karakterišu savremenu umetnost, hiper/kapitalizam i politike na koje se oni oslanjaju. Kroz svoje radove Steyerl ujedno vrlo kritički, precizno i inteligentno istražuje celokupno područje umetničkog delovanja, samoeksploataciju i ekonomsko samoponižavanje kreativne klase — "Neplaćeni rad i obesno izrabljivanje nevidljiva su tamna stvar koja pogon kulturnog sektora održava u funkciji" objašnjava Steyerl  —, status umetnosti u okviru današnjih institucija, s njom često i vrlo usko povezanu militarizaciju, odnose moći, sferu digitalne kulture i pitanje nadzora. "Politički angažovana umetnost redovno izbegava diskusije na spomenutu temu" tvrdi Steyerl koja u vlastitom radu tom pitanju pristupa dijametralno suprotno, a njena dosledna "teorijska praksa" i "diskurzivna akcija" osigurale su joj jedinstvenu poziciju u današnjem umetničkom svetu. Londonski časopis posvećen savremenoj umetnosti, ArtReview, svake godine objavljuje svoju Power100 lestvicu na kojoj se nalazi sto najuticajnijih ličnosti sveta savremene umetnosti; nakon što je 2013. Steyerl bila na 69. mestu njena je pozicija stabilno rasla da bi se ove godine našla na samom broju jedan. Godine 2012. imala je svoju prvu samostalnu izložbu u Americi, iste je godine Sternberg Press objavio knjigu njenih sabranih eseja pod nazivom The Wretched of the Screen, a u oktobru ove godine u Versovom je izdanju objavljena i njena knjiga Duty Free Art: Art in the Age of Planetary Civil War u kojoj su objedinjeni tekstovi koje je Steyerl objavljivala u raznim publikacijama. Svoje je radove izlagala na Manifesti (2004), documenti 12 (2007), Šangajskom bijenalu (2008), Venecijanskom bijenalu (2013, 2015), Istanbulskom bijenalu (2013)... kritikujući pritom i same organizatore izložbenih događanja čiji su sponzori često upleteni u etički upitne aktivnosti, kao što je to učinila u video-predavanju Is the Museum a Battlefied?, provociranom činjenicom da je jedan od glavnih sponzora Istanbulskog bijenala turska kompanija Koç Holding koja između ostalog proizvodi i vojno oružje.

Na ovogodišnjim Alternativama bit će prikazana tri video rada Hito Steyerl posvećena pitanjima (nemačkog) identiteta i savremenom životu u digitalnom okruženju. Babenhausen (1997) i Die Leere Mitte (Prazna sredina, 1998) tematizuju kontinuirano postojanje antisemitizma u Nemačkoj na primeru antisemitskog nasilja u gradiću Babenhausenu odnosno pitanje nemačkog identiteta, različitih oblika novih i starih granica kao i nemačkog imperijalizma kroz osam godina snimaka berlinskog Potsdamer Platza. How Not To Be Seen:: A Fucking Didactic Educational .MOV File (Kako ne biti viđen: Jebena didaktička edukacijska .MOV datoteka, 2013) jedan je od njenih novijih radova u kojem inteligentno, slojevito i duhovito razotkriva strukture digitalnog okruženja, njegovu povezanost s nasiljem i posledični uticaj na stvarnost. Naslov videa referenca je na skeč Montyja Pythona u kojem pripovedač sa sadističkim zadovoljstvom razotkriva i ubija ljudske (i neljudske) mete koje su se prethodno stopile s prirodnim okolišem, pri čemu Steyerl preuzima i parodira formu didaktičkog filma i postavlja pitanje kako biti nevidljiv u razdoblju slike—jpg.fajla, fotografije koja je fluidna, pokretna, dematerijalizirano—materijalna, virtualne stvarnosti i komunikacije u kojoj se svaka naša "zadnja poseta" beleži i evidentira, obraćajući istovremeno pažnju kako na proizvod tako i na same uslove proizvodnje. Film započinje testnom slikom za određivanje optičke rezolucije (USAF 1951 grafikon) — "optička rezolucija određuje vidljivost / ono što nije uhvaćeno optičkom rezolucijom je nevidljivo" /// resolution determines visibility / whatever is not captured by resolution is invisible /// — i podeljen je u pet poglavlja: "Kako nešto učiniti nevidljivim za kameru", "Kako biti nevidljiv na izrazito vidljivom mestu", "Kako postati nevidljiv postajući slikom", "Kako biti nevidljiv nestajanjem" i "Kako postati nevidljiv stapanjem sa svetom napravljenim od slika". /// “How to Make Something Invisible for a Camera,” “How to be Invisible in Plain Sight,” “How to Become Invisible by Becoming a Picture,” “How to be Invisible by Disappearing,” and “How to Become Invisible by Merging into a World Made of Pictures” /// Kroz ovih pet poglavlja Steyerl zahvata i našu uslovljenost tehnologijom pa su tako neke od skraćenica za nevidljivost scroll ///to scroll///, wipe ///to wipe///, brisanje /// to erase ///, smanjivanje /// to shrink /// i fotografisanje (načiniti fotografiju, to make a picture) ili "odlazak s ekrana" (to go off-screen) — akcije bliske svima koji koriste tablete, računare i pametne telefone. Društveno-političku, klasnu i rodnu dimenziju nevidljivosti u digitalnom dobu autorka dotiče kroz činjenice da je nevidljivost svojstvena onima koji žive u naseljima zatvorenog tipa, vojnim zonama, muzejima, ili se pak radi o bežičnom internetu, neprijateljima države, ženama iznad pedeset godina ili mrtvim pikselima. Scenografski su prostori videa pritom raspodeljeni na kadrom omeđeno vidno polje zelenog platna — upućujući na upitnu "istinitost" savremenog filmsko-medijskog sveta —, virtuelnu stvarnost nalik Drugom životu i 3D vizualizacijama elitnih stambenih naselja i tržnih centara, kao i Kalifornijsku pustinju u kojoj se nalazi betonska testna slika za određivanje optičke rezolucije na kojoj Steyerl sažima sve prethodne četiri lekcije. U doba analogne fotografije te su testne slike služile za kalibrisanje aerofotografije i videa i posledično dovele do razvoja dronova, što je nesumnjivo i jedna od dimenzija na koje Steyerl u ovom videu aludira.

Sledeći debate s okruglih stolova kakve su se zadnjih godina vodile na Alternativama, s pitanjima nalazi li se eksperiment na planu forme ili sadržaja te koliko je film alternativan, Steyerl će sama odgovoriti da joj je pitanje medija i forme na prvom mestu u svemu što radi. Ali, njeni filmovi odnosno video eseji nerazdvojivi su pritom od njenog teorijskog rada i nude nam se kao filmsko-teorijske forme koje pomoću dovitljivih analogija i jezičkih igara komplementiraju njene pisane tekstove. Evidentna materijalnost i vremenska aktuelnost njenih radova u skladu su i s politikama recentnih takmićarskih selekcija Alternativa. Štaviše, ranije spomenuti esej In defense of the poor image mogao bi pritom da reprezentuje i manifest ovog festivala, koji već 35 godina zagovara estetiku drugačijeg, potisnutog, marginaliziranog, diskriminiranog, graničnog i transgresivnog, negujući — pored kritičnosti koje ovakvi radovi u sebi nose — "u razdoblju deljenja datoteka" ///In the age of file-sharing/// i auru radova temeljenih (namerno ili slučajno) na vidljivoj "prolaznosti svoje kopije" ///the transience of the copy///.


 

Profil

Morate se ulogovati da biste poslali poruku
Uloguj se | Registruj se

Tip of the day

Perfection is attained by slow degrees; it requires the hand of time.
 

Voltaire više
Mouse Eye Tracking by PicNet Software Development Services
text